Publicystyka, wywiady, relacje

W ramach projektu: ,,Wspólnym głosem’’, realizowanego przez Ośrodek Wsparcia Organizacji Pozarządowych, Miasto Białystok oraz Federację Organizacji Pozarządowych Miasta Białystok, w ostatnim czasie odbył się konsultacje społeczne w nowatorskiej formie Sądu Obywatelskiego. Posiedzenia trwały przez trzy dni od wtorku do czwartku (08-10.07) w godz. 15:00-19:00 i odbywały się w dawnym kinie Syrena, a obecnie w Kawiarni  ,,W Starym Kinie’’ przy ul. Św. Rocha 23 w Białymstoku. Miałem zaszczyt i przyjemność być jednym z piętnastu członków składu orzekającego i chciałbym, w zwięzły sposób zrelacjonować przebieg tego ,,procesu’’.

Sam Sąd Obywatelski to nowa i dość innowacyjna forma konsultacji społecznych. W Polsce odbył się dopiero po raz drugi, bowiem pierwsze takie wydarzenie miło miejsce w Poznaniu pod koniec 2012 roku.  Zgodnie z definicją  jest to metoda, technika wymagająca pracy niewielkiej grupy obywateli, bądź mieszkańców  nie będących ani ekspertami, ani osobami bezpośrednio zaangażowanymi w konkretną sprawę, która podawana jest ich rozstrzygnięciu.  Więcej informacji na temat możemy znaleźć na stronie: http://partycypacjaobywatelska.pl/technika/sady-obywatelskie/.

Tematem nad, którym obradował pierwszy Białostocki Sąd Obywatelski było pytanie: Zespół Konsultacyjny ds. Organizacji Pozarządowych czy Rada Działalności Pożytku Publicznego? Wśród sędziów znajdowali się zarówno przedstawiciele organizacji pozarządowych: fundacji i stowarzyszeń, jak i studenci, społecznicy, pracownicy naukowi białostockich uczelni wyższych, mieszkańcy Białegostoku i radni miejscy. Pod względem wieku i wykształcenia był to również zróżnicowany skład: z osobami młodymi i nieco starszymi; z socjologami i prawnikami.  Posiedzenie odbywały się regularnie i każde popołudnie przynosiło nowe argumenty za jednym bądź drugim ciałem dialogu społecznego.

Pierwszego dnia pracowaliśmy na aktach prawnych, szczególnie nad ustawą o działalności pożytku publicznego i wolontariacie z dnia 24 kwietnia 2003 r.oraz regulaminach organizacyjnych, zarówno rad jak zespołów z rożnych miast Polski. Drugi dzień był swoistą analizą SWOT jednego i drugiego rozwiązania, gdzie pracując w grupach wskazaliśmy ich plusy i minusy, zalety i wady oraz szanse i zagrożenia. Trzeciego dnia odbyła się już sam klasyczna rozprawa z wystąpieniami mecenasów jednej i drugie strony, przesłuchaniem świadków i z udziałem publiczności. Podczas tego spotkania poznaliśmy relacje zwolenników pozostawienia Zespołu Konsultacyjnego , jak i oponentów utworzenia Rady Pożytku. Często byli to członkowie pierwszego lub drugiego podmiotu i opowiadali o swoich dotychczasowych, doświadczeniach, odczuciach, oraz zgłaszali ewentualne uwagi bądź też opinie na temat poszczególnych opcji. Po wysłuchaniu wszystkich powołanych świadków, uzyskaniu odpowiedzi na pytania zadane ze strony sądu i mecenasów jak i wysłuchaniu ich mów końcowych, sąd udał się na naradę i głosowanie, celem wydania ostatecznego werdyktu, rekomendacji na przyszłość. W tym czasie pozostali uczestnicy spotkania pochyli się nad prezydenckim projektem nowelizacji ustawy Prawo o Stowarzyszeniach  i zawartymi tam propozycjami zmian tej regulacji.

 

 Każdy z sędziów miał prawo zgodnie z powstałym regulaminem zgłosić swoją tezę, która następnie zostanie podana pod głosowanie przez całą grupę. Dyskusja odbyła się nad sześcioma wypracowanymi tezami, z których najwięcej głosów w wyniku głosowania tajnego otrzymała teza o przekształceniu, zmianie Zespołu Konsultacyjnego w Radę Działalności Pożytku Publicznego, w której znajdą się radni miejscy, jaki i demokratycznie wybrani reprezentacji organizacji pozarządowych. Rada ma być wyposażana w kompetencję inicjujące, podobnie jak obecny Zespół, a jej projekt regulaminu powołania i organizacji  powinien być współtworzony, przy aktywnym udziale osób wywodzących się z trzeciego sektora. Wydane orzeczenie spotkało się z ogólną aprobatą publiczności i zaproszonych gości. Jego dalszy los i możliwość wprowadzenia w życie zleży teraz od kilku czynników. Wydana opinia nie ma, bowiem w żaden sposób charakteru wiążącego, jest jedynie pewnym zaleceniem, które powinno być wzięte pod uwagę przez władze miasta, a szczególnie: Prezydenta i Radę Miasta oraz środowisko organizacji pozarządowych.

Sam udział w tego typu formie konsultacji społecznych był bardzo ciekawy i inspirujący, przyniósł on nowe spojrzenie na tego rodzaju sprawy.  Jest dość dynamiczna i angażująca forma konsultacji społecznych, którą na pewno wato stosować również w przyszłości przy rozpatrywaniu wielu ważnych, dla mieszkańców miasta, spraw społecznych, gospodarczych, czy też kwestii pewnych rozwiązań infrastrukturalnych w przestrzeni miejskiej. W ten sposób rozwija się ideę partycypacji obywatelskiej i wprowadza się mieszkańców we współdecydowanie o lasach ich miasta, jego kierunkach rozwoju i wizerunku, oraz promocji na zewnątrz.  

Publicystyka, wywiady, relacje

W ramach realizowanego projektu ,,Podlaska Akademia Rozwoju Ekonomii Społecznej’’ zostały, założone kolejne cztery spółdzielnie socjalne, które zamykają już krąg wszystkich dwunastu beneficjentów pomocy. Dzięki tym działaniom liczba podlaskich spółdzielni socjalnych zwiększyła się do 48, w ten sposób województwo Podlaskie wyprzedziło pod względem liczebności spółdzielni socjalnych województwa:  lubuskie i świętokrzyskiej, zajmując tym samym 13 miejsce w ogólnej klasyfikacji krajowej. Poniżej przedstawiamy, krótką charakterystykę poszczególnych spółdzielni socjalnych.  

9. Spółdzielnia Socjalna ,,KRUK’’ KRS: 0000507724, NIP: 9662092336, REGON 200852429, z siedzibą przy ul. Wincentego Pola nr 31, 15 – 190 Białystok

W dniu 29.04.2014 dokonano wpisu do Krajowego Rejestru Przedsiębiorców Spółdzielni Socjalnej ,,KRUK’’ z siedzibą  przy ul. Wincentego Pola nr 31; 15-190 Białystok. Funkcję Prezesa Zarządu w Spółdzielni pełni Pan Andrzej Krukowski, a pełnomocnikiem do składania oświadczeń woli za spółdzielnię wraz z członkiem zarządu jest Pan Marian Małaszkiewicz. Spółdzielnia Socjalna ,,KRUK’’, będzie prowadzić działalność w zakresie wypożyczania i dzierżawy artykułów użytku osobistego i domowego, wypożyczania pościeli, obrusów i serwet. Innym rodzajem działalności, który ma oferować Spółdzielnia jest działalność usługowa wspomagająca transport lądowy oraz przygotowanie i dostarczenie żywności dla odbiorców zewnętrznych – (katering).   Tym samym jest to kolejna spółdzielnia w naszym gronie z obszaru usług gastronomicznych. 

10. Podlaska Spółdzielnia Socjalna ,,TYLWICA’’ KRS: 0000511919, REGON: 200859561, NIP: 5423237893 z siedzibą przy ul. Ks. Adama Abramowicza nr 1; 15-872 Białystok

Dnia 30.05.2014 do rejestru przedsiębiorców KRS została wpisana Podlaska Spółdzielnia Socjalna ,,TYLWICA’’. Prezesem Zarządu w tej organizacji jest Pan Marcin Więsław, a pełnomocnikiem do składania oświadczeń woli lącznie z członkiem zarządu Pani Dominika Anna Więsław. W skład spółdzielni wchodzą jeszcze dwaj członkowie Pan Marcin Jan Małek i Pan Daniel Szatałowicz. Spółdzielcy planują się zajmować bardzo szeroko objętym zakresem działalność obejmującym łącznie równo 300 numerów PKD.  Głównym rodzajem działalności jest przetwórstwo żywności. Poza tym pozostała działalność obejmuje działalność rolniczą i inną z nią powiązaną.

11. Spółdzielnia Socjalna NEW BIAŁYSTOK KRS: 0000512635, REGON: 200861552 NIP: 542238088 z siedzibą przy ul. Sienkiewicza nr 17 lok. 27; 15-092 Białystok.

Spółdzielnia Socjalna NEW BIAŁYSTOK uzyskała wpis do Krajowego Rejestru Sądowego Przedsiębiorców w dniu 5 czerwca 2014 roku. Prezesem Spółdzielni jest Pan Piotr Januszewski, a funkcję pełnomocnika do składania oświadczeń woli łącznie z członkiem zarządu pełni Pani Anna Remża. Działalność gospodarcza tej Spółdzielni Socjalnej obejmuje 164 pozycje z Polskiej Klasyfikacji Działalności. Głównym nurtem oferowanych usług jest działalność remontowa i budowlana, w której członkowie spółdzielni mają doświadczenie ze swojej wcześniejszej aktywności zawodowej.  Drugą gałęzią w ofercie spółdzielni ma być świadczenie usług księgowych, jednak rozwój tego obszaru nastąpi, po upływie określonego czasu, który pozwoli na usamodzielnienie się tego przedsiębiorstwa społecznego. Pozostała działalność obejmuje między innymi: sprzedaż detaliczną mebli, sprzętu elektrycznego, oświetleniowego, kwiatów, roślin, nasion, nawozów, żywych zwierząt domowych.

12. Spółdzielnia Socjalna Probus Faber KRS: 0000513493, REGON: 200862623.,  NIP: 9662092649  z siedzibą przy ul. Szkolnej nr 5 w Księżynie; 16-001 Kleosin 

Ostatnią Spółdzielnią Socjalną, która została założona i otrzymała wsparcie inwestycyjne oraz pomostowe w ramach projektu ,,Podlaska Akademia Rozwoju Ekonomii Społecznej’’ jest Spółdzielnia Socjalna PROBUS FABER. Prezesem Zarządu jest Pan Mirosław Szłabowicz, a drugim członkiem zarządu Pani Anna Grabowska. Działalność gospodarcza Probus Faber dotyczy 29 pozycji z PKD. W śród  nich znajduje się sprzedaż hurtowa wyrobów tytoniowych, żywności i napojów, która ma być głównym kołem zamachowym w działalności spółdzielni. Inne zadanie, jakie zamierzają realizować spółdzielcy to: wydawanie książek, wykazów oraz list adresowych i telefonicznych, gazet, czasopism i pozostałych periodyków; działalność prawnicza i rachunkowo księgowa oraz doradztwo podatkowe. 

Nieuchronnie zbliża się okres wakacyjny i urlopowy, jednak dla nowych spółdzielni i ich członków, będzie to z pewnością czas wytężonej pracy i wzmożonego wysiłku. Stawianie pierwszych kroków na wolnym rynku działalności gospodarczej, z pewnością nie będzie łatwe, dlatego też życzymy im dużo sił i wytrwałości oraz sprawności w poruszaniu się w meandrach urzędowych i biznesowych. Jeżeli spółdzielcy będą stosować muszkieterską zasadę solidarności wzajemnej: ,,jeden za wszystkich, wszyscy za jednego’’ oraz będą pracować na rzecz dobra wspólnego całej spółdzielni, a nie tylko osobistych korzyści materialnych, to ich przedsięwzięcie ma dużą szanse na przetrwanie i kontynuacje, przez długie lata. 

Ciekawą opinie na temat spółdzielczości wyraził Papież Franciszek. Zdaniem papieża, w czasach kryzysu ruch spółdzielczy udowodnił, że liczą się dla niego ludzie, a nie maksymalizacja zysków.  W swoim listopadowym wystąpieniu skierowanym do uczestników III Festiwalu Nauki Społecznej Kościoła Ojciec Święty Franciszek wspomniał, że jako bardzo młody człowiek stał się entuzjastą tej formy przedsiębiorczości, która jego zdaniem jest „drogą do równości w warunkach zróżnicowania”. Zauważył również, że dziś wokół spółdzielczości zbierają się ciemne chmury – politycy europejscy wykazują niezrozumienie dla idei kooperatyw.  Papież nawiązał do spotkania, jakie przed paroma miesiącami odbył w Watykanie z przedstawicielami świata spółdzielczego, którzy wyjaśnili mu, że po to, aby stawić czoło kryzysowi, zmniejszyli margines swych zysków, utrzymując dzięki temu zatrudnienie na dotychczasowym poziomie. „Bardzo mnie to pocieszyło” – wyznał Franciszek.

„Praca i godność osoby – kontynuował – idą ramię w ramię. Solidarności należy przestrzegać  również przy organizacji pracy i aby zapewnić pluralizm wśród tych, którzy zarządzają  rynkami”. Te słowa możemy traktować, jako motto i przesłanie dla wszystkich spółdzielni.

 

Mgr. Szczepan Bukłaho

Opiekun Spółdzielni Socjalnych PARES    

 

 

Publicystyka, wywiady, relacje

Od dnia 24.02.2014 działa w Białymstoku bezpłatny punkt porad prawnych dla mieszkańców spółdzielni mieszkaniowych. Biuro porad znajduje się na ul. Warszawskiej 46 w oratorium św. Jerzego przy kościele św. Wojciecha. Jest to wspólny projekt Obywatelskiego Stowarzyszenia Uwłaszczeniowego w Gminie Białystok i Fundacji Spe Salvi. Porady są udzielane w każdy poniedziałek od 9:00 do 18:00. Zakres bezpłatnego wsparcia obejmuje w szczególności: wypełnianie wniosków o uzyskanie dodatku mieszkaniowego i energetycznego, obniżenie opłat za śmieci, deklaracje podatkową PIT – 37, odwołania od decyzji ZUS, sprawy i postępowania wieczysto-księgowe, spadkowe. 

Dotychczasowe dni porad odbywały się w następujące poniedziałki: 24.02.2014, 03.03.2014, 10.03.2014, 17.03.2014, 24.03.2014, 31.03.2014 i 07.04.2014. W ciągu tych siedmiu dni z pracy biura skorzystało około 700 osób. Zdecydowana większość z tych osób, korzystała z pomocy przy wypełnianiu rocznych deklaracji podatkowych PIT – 37. Termin na składanie zeznań podatkowych upływa w dniu 30 kwietnia 2014. Wiele osób starszych i samotnych, które korzystają z odpisu wydatków na cele rehabilitacyjne, nie jest w stanie samodzielnie rozliczyć się z urzędem skarbowym. Wolontariusze biura wypełniają te deklaracje i informują osoby uprawnione o przysługujących im ulgach i odpisach od dochodu lub też podatku. Jednocześnie osoby te korzystają z odliczenia 1% podatku na rzecz Organizacji Pożytku Publicznego.  

Kolejną sprawą, która cieszy się wielkim zainteresowaniem są odwołania od decyzji odmownych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, najczęściej w przedmiocie ustalenia prawa od emerytury lub określenia stopnia niepełnosprawności przez lekarza orzecznika i komisje lekarską. Stosunkowo często zgłaszają się również osoby z pytaniami z zakresu prawa spadkowego. Dość często padają pytania o spadki i darowizny w kręgu najbliższej rodziny. 

Z dotychczasowej działalności wynika, że istnieje dużo zapotrzebowanie na usługi prawnicze w tym zakresie, szczególnie, gdy są one bezpłatne i oferowane osobom starszym, samotnym, lub nie posiadają środków na korzystanie z płatnych porad prawnych.

Publicystyka, wywiady, relacje

W zależności, od sytuacji dialog społeczny można prowadzić w różnych formach. Poniżej prezentujemy, kilka popularnych form prowadzenia dialogu społecznego. 

Lobbing (rzecznictwo interesów) – jego celem jest uzyskanie pożądanych przez partnerów społecznych rozwiązań i decyzji organów państwa. Dopuszczając w demokratycznym państwie tę formę artykulacji interesów rząd musi zagwarantować, także w drodze prawnej, aby nie naruszała ona zasad prawa, jawności podejmowania decyzji oraz równego traktowania wszystkich podmiotów przez władze publiczne.

Reprezentacja – jej celem jest umożliwienie uczestnictwa w procesie decyzyjnym reprezentantów społeczeństwa, które organizuje się na różnej podstawie (zawodowej, terytorialnej, światopoglądowej). Podstawową formą reprezentacji interesów powinno być efektywne uczestnictwo partnerów społecznych w instytucjach o charakterze opiniodawczo – doradczym. Instytucje te mogą mieć charakter stały, jak i być powoływane do rozwiązywania konkretnych problemów społeczno-gospodarczych.

Konsultacja – jej celem jest dwukierunkowa komunikacja administracji publicznej z partnerami społecznymi, prowadzona w celu uzyskania opinii na temat proponowanych przez administrację rozwiązań. Formy konsultacji mogą być zróżnicowane: od przedstawienia pisemnych opinii po konferencje i spotkania uzgodnieniowe.

Współpraca – jej celem jest stałe uzgadnianie podstawowych kwestii społecznych i gospodarczych przez administrację i partnerów społecznych, a także współdecydowanie w tych sprawach, w szczególności w ramach specjalnie do tego powołanych instytucji.

Negocjacje – uczestniczą w nich zazwyczaj partnerzy społeczni, ale na szczeblu krajowym bierze w nich udział również trzecia – rządowa – strona. Celem negocjacji jest zwykle osiągnięcie kompromisu, który będzie gwarancją pokoju społecznego. Rokowania mogą także dotyczyć spraw merytorycznych i wzajemnych relacji między stronami. Ich wynikiem powinna być umowa wiążąca wszystkie strony negocjacji.

Opiniowanie – przedstawiciele administracji państwowej występują z inicjatywą, aby poznać opinie związków zawodowych i organizacji pracodawców o polityce rządu. Stanowiska partnerów społecznych nie są bezwzględnie wiążące dla rządu. Zasady opiniowania są jednak najczęściej uregulowane przepisami prawa, które również określają, w jakich sprawach rząd jest zobowiązany do zasięgnięcia opinii.

Informowanie – przedstawiciele administracji państwowej przekazują partnerom społecznym informacje, z własnej inicjatywy lub na wniosek zainteresowanych stron. Przedstawienie informacji nie wiąże się z obowiązkiem wysłuchania stanowiska strony, ale często stosowaną praktyką jest możliwość zadawania dodatkowych pytań oraz przeprowadzenie krótkiej dyskusji. Na poziomie zakładowym prawo do informowania posiadają działające u pracodawców związki zawodowe, rady pracowników oraz inne przedstawicielstwa pracownicze. 

Wszystkie z powyższych form, mogą być stosowane oddzielnie, lub w połączeniu, czyli kilka z nich jednocześnie w tym samym czasie, o ile jest to zasadne i przyczyni się do większej skuteczności prowadzonego dialogu, a nie tylko skomplikuje i opóźni ten proces.