Badania nad rolą Wielkiego Księstwa Litewskiego we współczesnej kulturze pogranicza polsko-litewsko-białoruskiego otrzymały znaczące wsparcie finansowe. Prof. dr hab. Karol Łopatecki z Wydziału Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu w Białymstoku pozyskał niemal 437 tys. zł w programie „Naukowcy w potrzebie” realizowanym przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej.
Projekt rozpocznie się 1 kwietnia 2026 roku i potrwa do końca marca 2028 roku. Jego celem jest analiza tego, w jaki sposób dziedzictwo Wielkiego Księstwa Litewskiego funkcjonuje dziś w przestrzeni publicznej – zarówno w Polsce i na Litwie, jak i w środowiskach białoruskich.
Badania obejmą m.in. obszary nauki, muzealnictwa, edukacji, turystyki oraz narracji historycznych obecnych w debacie publicznej. Jak wskazuje kierownik projektu, przedsięwzięcie ma charakter porównawczy i transnarodowy. Istotnym wątkiem będzie spojrzenie na dziedzictwo WKL jako element budowania wizerunku regionu, narzędzie współpracy ponad granicami oraz przestrzeń dialogu międzykulturowego.
Do zespołu badawczego dołączy Andrei Radaman z Białorusi, specjalizujący się w badaniach nad historią Wielkiego Księstwa Litewskiego i kulturą pogranicza.
Szczególna uwaga zostanie poświęcona miejscom silnie związanym z tradycją WKL, takim jak Wilno, Grodno, Nowogródek czy Białystok. To właśnie te ośrodki mają zostać potraktowane jako współczesne „laboratoria” kultury pogranicza, w których historia wciąż oddziałuje na tożsamość i relacje społeczne.
Pozyskane dofinansowanie wpisuje się w szersze kierunki rozwoju Uniwersytetu w Białymstoku, obejmujące umiędzynarodowienie badań oraz wzmacnianie studiów nad obszarami pogranicznymi. Projekt łączy perspektywy historii, prawa, stosunków międzynarodowych i badań nad dziedzictwem kulturowym.
Inicjatywa podkreśla także rolę UwB jako uczelni działającej na styku kultur i tradycji, aktywnie uczestniczącej w międzynarodowej współpracy naukowej oraz dialogu akademickim w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.
Red. PP
