Pomysł, trzyosobowy zespół i nauczyciel gotowy wesprzeć uczniów – tyle potrzeba na początek, by powalczyć o pieniądze na realizację własnego projektu badawczego. Politechnika Białostocka rozpoczęła nabór do konkursu „Naukolatek – Nastoletni Naukowiec”. Piętnaście zespołów ze szkół ponadpodstawowych w województwie podlaskim może otrzymać granty do 8 tys. zł, dostęp do zaplecza uczelni oraz pomoc jej naukowców.
To propozycja dla młodych ludzi, którzy chcieliby wyjść ze swoim pomysłem poza szkolną prezentację, referat czy doświadczenie wykonywane podczas lekcji. Pieniądze przyznane w konkursie będzie można wykorzystać na rzeczy rzeczywiście potrzebne do przeprowadzenia badań – między innymi materiały, odczynniki i sprzęt.
Równie istotna może okazać się możliwość skorzystania z zaplecza Politechniki Białostockiej. Zespoły zakwalifikowane do realizacji projektów otrzymają bowiem wsparcie mentorów z uczelni, a część prac będzie można prowadzić przy wykorzystaniu profesjonalnej aparatury badawczej.
Do 8 tys. zł na projekt. Pieniądze również dla nauczyciela
„Naukolatek” skierowany jest do uczniów szkół ponadpodstawowych. Warunkiem udziału jest stworzenie trzyosobowego zespołu, nad którym opiekę będzie sprawował nauczyciel z danej szkoły.
Spośród zgłoszeń wybranych zostanie 15 zespołów z województwa podlaskiego. Każdy z nich będzie mógł otrzymać do 8 tys. zł na realizację zaproponowanych badań. Do grup dołączą także mentorzy – pracownicy naukowi Politechniki Białostockiej. Wynagrodzenie przewidziano również dla nauczycieli opiekujących się uczniami. W ich przypadku może ono wynieść do 2 tys. zł.
Jak przekonuje dr Beata Madras-Kobus z Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki Białostockiej, koordynatorka konkursu z ramienia uczelni, przedsięwzięcie ma pokazać młodzieży praktyczną stronę działalności naukowej.
– Chcemy pokazać młodym ludziom, że nauka to nie tylko formułki z podręczników, ale przede wszystkim fascynująca przygoda i realna szansa na zmienianie świata – mówi dr Beata Madras-Kobus.
Konkurs ma być jednocześnie okazją do pierwszego zetknięcia się uczniów z prowadzeniem własnych, poważniejszych badań.
– „Naukolatek” to inkubator dla młodych talentów. Finansujemy ich kreatywność, dajemy dostęp do naszych laboratoriów i wiedzy naszych profesorów. Chcemy, aby te pierwsze projekty badawcze były dla nich trampoliną do przyszłych sukcesów inżynierskich i naukowych – podkreśla koordynatorka.
Nie tylko informatyka i nowe technologie
Organizatorzy pozostawili młodzieży bardzo szerokie pole do poszukiwania tematów. Konkurs nie ogranicza się do projektów kojarzonych bezpośrednio z informatyką, robotyką czy budową maszyn.
Pomysły można zgłaszać w dziesięciu obszarach: architekturze i urbanistyce; automatyce, elektronice, elektrotechnice i technologiach kosmicznych; inżynierii biomedycznej; inżynierii lądowej, geodezji i transporcie; inżynierii mechanicznej; informatyce technicznej i telekomunikacji; inżynierii środowiska, górnictwie i energetyce; naukach leśnych; naukach o zarządzaniu i jakości oraz sztukach plastycznych i konserwacji dzieł sztuki.
Tak szeroki katalog oznacza, że szansę mają nie tylko uczniowie zainteresowani klasycznie rozumianymi kierunkami technicznymi. Projekt może dotyczyć zarówno technologii kosmicznych czy inżynierii, jak też środowiska, lasów, zarządzania, architektury lub sztuki.
Najpierw grant, później badania i finał
Zdobycie grantu nie będzie końcem rywalizacji. Wręcz przeciwnie – dla piętnastu wybranych zespołów będzie oznaczało rozpoczęcie właściwej pracy nad projektem.
Etap badawczy zaplanowano na październik i listopad 2026 roku. Następnie, w grudniu, ocenione zostaną rezultaty prac. Spośród piętnastu podlaskich zespołów wyłonionych ma zostać pięć najlepszych, które przejdą do finału międzywojewódzkiego.
Tam młodzi naukowcy z Podlaskiego spotkają się z rówieśnikami z województw lubelskiego i podkarpackiego. Jednym z elementów finałowej rywalizacji będzie ocena społecznej użyteczności opracowanych projektów. Na najlepszych czekają również nagrody rzeczowe.
Ponadregionalny charakter przedsięwzięcia wynika z tego, że konkurs jest częścią drugiej edycji projektu „Politechniczna Sieć VIA CARPATIA”, finansowanego z dotacji celowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Zgłoszenia do 15 września
Zespoły zainteresowane udziałem mają czas na przygotowanie projektu do 15 września 2026 roku. To oznacza, że znaczną część wakacji uczniowie mogą wykorzystać na stworzenie zespołu, wybór problemu badawczego i dopracowanie pomysłu.
Regulamin konkursu, kryteria, według których oceniane będą projekty, oraz dokumenty potrzebne do zgłoszenia zostały udostępnione na stronie projektu „Politechniczna Sieć VIA CARPATIA” Politechniki Białostockiej. Organizatorzy odpowiadają również na pytania dotyczące przygotowania wniosków pod adresem e-mail naukolatek@pb.edu.pl.
Dla piętnastu podlaskich zespołów wrzesień może więc oznaczać coś więcej niż początek kolejnego roku szkolnego. Dostaną możliwość sprawdzenia swoich pomysłów w praktyce, z własnym budżetem badawczym i naukowcem Politechniki Białostockiej u boku.
Red. PP
