Prawie 894 tys. zł trafi do zespołów Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, które rozwijają dziewięć projektów mających szansę znaleźć zastosowanie poza uczelnią. Teraz ich twórcy będą mogli skupić się nie tylko na dalszych badaniach, ale również na sprawdzeniu, jak opracowywane technologie zachowują się w warunkach zbliżonych do przyszłego wykorzystania i czy mogą zainteresować rynek. Wśród pomysłów są rozwiązania dla diagnostyki raka nerki, terapii i pielęgnacji ran, kosmetologii, żywności funkcjonalnej, sektora militarnego oraz ułatwiania podawania leków.
Droga od naukowego odkrycia do produktu dostępnego dla odbiorcy jest zwykle znacznie dłuższa niż samo przeprowadzenie eksperymentu. Potrzebne są kolejne testy, dopracowanie rozwiązania, ocena jego bezpieczeństwa i skuteczności, a często również sprawdzenie, czy istnieje dla niego konkretne zapotrzebowanie gospodarcze. Właśnie temu etapowi służyć będzie przyznane finansowanie. Zespoły UMB mogą dzięki niemu prowadzić prace przedwdrożeniowe, rozwijać prototypy, analizować możliwości zastosowania swoich pomysłów i przygotowywać je do potencjalnej komercjalizacji.
Na tym tle szczególnie interesująco prezentują się projekty, które odpowiadają na konkretne problemy medyczne. Jednym z nich jest opracowanie nieinwazyjnego testu moczowego wspierającego diagnostykę i monitorowanie raka nerki. Kolejny zespół rozwija bioelektroniczny system naskórny, który ma służyć do obserwowania procesu gojenia ran i wspomagania tego procesu. Oba przedsięwzięcia łączy ambicja stworzenia technologii, która nie kończy się na wynikach badań, lecz może zostać wykorzystana w praktyce.
Inna grupa projektów skupia się na skórze i jej ochronie. Naukowcy pracują nad rozwiązaniem wykorzystującym ekstrakt z propolisu, przygotowują preparat mający wspierać leczenie ran przewlekłych, w tym ran związanych ze stopą cukrzycową, a także rozwijają produkt przeznaczony do specjalistycznej ochrony skóry w zastosowaniach militarnych. W ostatnim przypadku badania obejmują również sposób oceny skuteczności produktów tworzących barierę ochronną. Każdy z tych kierunków może w przyszłości otworzyć zupełnie inną ścieżkę współpracy z przedsiębiorstwami.
Potencjał komercyjny widać także w projektach mniej oczywistych dla tradycyjnie rozumianej medycyny. UMB rozwija serum kosmetyczne wykorzystujące ekstrakt z Tremella fuciformis, a osobny zespół pracuje nad produktem funkcjonalnym opartym na serze korycińskim, którego założeniem jest wspieranie zdrowia metabolicznego. W obu przypadkach dalsze badania mają dostarczyć danych potrzebnych do oceny działania opracowywanych produktów i ich perspektyw rozwojowych.
Ważnym elementem całego pakietu są również projekty skoncentrowane na ułatwieniu leczenia konkretnym grupom pacjentów. „Żelitab” ma być systemem wspierającym podawanie produktów leczniczych w stałej postaci dzieciom oraz osobom z dysfagią. To rozwiązanie skierowane na praktyczną trudność, z którą mogą mierzyć się zarówno pacjenci, jak i ich opiekunowie. Z kolei badania dotyczące astrocytarnych pęcherzyków zewnątrzkomórkowych mają służyć rozwojowi biomarkerów przydatnych w pracach nad rzadkimi encefalopatiami.
Dziewięć przedsięwzięć zakwalifikowano do wsparcia w drugim naborze programu „Science4Business – Nauka dla Biznesu”, w ramach zadania „Inkubator Rozwoju”. Program realizowany jest z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027, a partnerem wiodącym projektu jest Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Dla uczestników istotne znaczenie ma nie tyle samo finansowanie badań, ile możliwość przeprowadzenia prac, które mogą przesądzić o dalszym kierunku rozwoju poszczególnych technologii.
W praktyce oznacza to sprawdzanie, co jeszcze trzeba zrobić, aby pomysł mógł zostać wykorzystany poza środowiskiem akademickim. Jedne zespoły będą mogły dopracowywać rozwiązania techniczne, inne potwierdzać ich właściwości, a jeszcze inne analizować potencjał rynkowy. W dalszej perspektywie chodzi o stworzenie warunków do rozmów z przedsiębiorstwami, poszukiwania partnerów i przygotowania technologii do procesu komercjalizacji.
Łączna wartość wsparcia dla projektów Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku sięga blisko 894 tys. zł. Pieniądze obejmują dziewięć bardzo różnych kierunków badawczych, ale wszystkie łączy jeden cel: zwiększenie szans na to, by efekty pracy naukowców mogły zostać wykorzystane w realnym świecie. Wśród projektów znajdują się rozwiązania, które potencjalnie mogą zainteresować firmy działające w ochronie zdrowia, biotechnologii, kosmetologii, sektorze spożywczym czy technologiach specjalistycznych.
Z perspektywy podlaskiego biznesu właśnie ten etap może być najbardziej interesujący. UMB rozwija rozwiązania, które mają zostać poddane dalszej ocenie nie tylko jako osiągnięcia naukowe, ale również jako potencjalne technologie, produkty i narzędzia. Jeżeli ich założenia potwierdzą się w kolejnych pracach, uczelnia może zyskać kolejne projekty będące punktem wyjścia do współpracy z przedsiębiorcami.
Na razie trudno przesądzać, które z dziewięciu pomysłów ostatecznie trafią na rynek. Wszystkie otrzymały jednak możliwość wykonania ważnego kroku między nauką a gospodarką. I właśnie ten etap może zdecydować, czy rozwiązania opracowywane w białostockich laboratoriach pozostaną wynikami badań, czy z czasem staną się technologiami wykorzystywanymi przez przedsiębiorstwa i użytkowników.
Red. PP
