Polska jest jednym z najszybciej starzejących się krajów. Mediana wieku na przestrzeni ostatnich lat (2021-2023) wzrosła w aż 58 miastach na prawach powiatu, a spadła jedynie w 7. Na tym tle wyraźnie odcinają się miasta, które przyciągają młodych ludzi. Są wśród nich: Rzeszów, Kraków i Gdańsk. To właśnie te miejscowości zostały wyróżnione w Indeksie Zdrowych Miast 2024 w kategorii Ludność i Pokolenia. Co zadecydowało o ich sukcesie?
Od 2022 roku Grupa LUX MED wraz z partnerami – Szkołą Główną Handlową w Warszawie oraz Fundacją Gospodarki i Administracji Publicznej, prezentuje warunki życia w polskich miastach w ramach projektu Indeks Zdrowych Miast. Analizie podlega 66 miejscowości na prawach powiatu, a wyniki stanowią zbiór cennych informacji dotyczących dobrych praktyk, które wdrażają lokalne społeczności, tworząc tym samym miejsca przyjazne obywatelom. Statystyki miast są analizowane w ośmiu obszarach – jednym z nich jest Ludność i Pokolenia, który skupia się na procesach demograficznych.
Najmłodsze miasta w Polsce
O demograficznej kondycji danego miasta decydują m.in. procesy ludnościowe, jak np. migracje. Pod tym względem pierwsze miejsce zajął Kraków, utrzymując saldo migracyjne na poziomie 4,05. Na podium znalazły się również Gdańsk z wynikiem 3,18 oraz Rzeszów – 3,15. W obszarze Ludność i Pokolenia o miejscu w rankingu decydują również inne wskaźniki, takie jak: mediana wieku, współczynnik feminizacji, zgony przedwczesne oraz te z powodu chorób cywilizacyjnych, takich jak choroby krążenia i nowotwory. Biorąc pod uwagę wszystkie te statystyki, liderem okazał się Rzeszów, natomiast drugie i trzecie miejsce należą kolejno do Krakowa i Gdańska.
– W obszarze Ludność i Pokolenia widoczne jest duże zróżnicowanie sytuacji w miastach, szczególnie w przypadku salda migracji, a także zgonów niemowląt na 1000 urodzeń żywych. Mniejsze, ale nadal znaczące zróżnicowanie, cechuje wskaźnik przedwczesnych zgonów, w przypadku osób poniżej 65. roku życia oraz zgonów z powodu chorób układu krążenia. Należy podkreślić, że na tle analizowanych miast Rzeszów zyskuje jak miasto młode, przyciągające nowych mieszkańców – mówi dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak, prof. SGH, współtwórczyni Indeksu Zdrowych Miast.
Holistyczne podejście
Nie da się mówić o budowaniu dobrych warunków do życia w miastach, nie biorąc pod uwagę stanu zdrowia mieszkańców. To właśnie procesy demograficzne stanowią ważne źródło wiedzy o tym, jak należy kształtować politykę zdrowotną. Doskonale zdają sobie z tego sprawę władze miast, które znalazły się na podium w rankingu.
– Obszar Ludność i Pokolenia dotyczy kwestii demograficznych, migracyjnych, ale również bierze pod uwagę wskaźnik urodzeń i zdrowie mieszkańców w różnym wieku. Staramy się patrzeć na te kwestie całościowo, nie tylko współpracując z podmiotami medycznymi, organizacjami pozarządowymi, ale także kreując własną politykę, która ma docierać do jak najszerszego grona mieszkanek i mieszkańców – tłumaczy Monika Chabior, zastępczyni prezydenta ds. rozwoju społecznego i równego traktowania w Gdańsku.
Wśród 10 najlepszych miast w kategorii Ludność i Pokolenia, poza wspomnianą trójką, znalazły się także (kolejno): Suwałki, Warszawa, Wrocław, Żory, Poznań, Siedlce, Białystok.
Musimy zadbać o siebie
O Indeksie Zdrowych Miast i obszarze Ludność i Pokolenia sporo mówiono podczas Kongresu Zdrowe Miasta. Dyskusja toczyła się wokół tematów związanych z kreowaniem przestrzeni miejskich dla kobiet, tworzenia miast dla migrantów, a także dobrostanu mieszkańców. Panele skupiały się na wyzwaniach, jakie stoją przed samorządami miejskimi, ale również przed nami samymi.
– To dobrze, że uważamy i oczekujemy od rządzących, żeby miasto brało odpowiedzialność za nasz dobrostan psychiczny. Mówiąc jednak o zdrowiu, chciałabym zwrócić uwagę na potrzebę edukacji i brania odpowiedzialności za własne zdrowie i za rozwiązania opiekuńcze, jakie zaplanujemy dla siebie – podkreśla Beata Leszczyńska, prezes zarządu Emeis Polska, członkini zarządu Związek Pracodawcy dla Zdrowia oraz Rady ds. Polityki Senioralnej.
Red. PP
