Blisko 8 mln zł wsparcia z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju trafi na projekt, który ma zmienić sposób myślenia o rozwoju obszarów wiejskich w Polsce. W inicjatywie RURALSTRAT, realizowanej pod przewodnictwem województwa podlaskiego, kluczową rolę odgrywa Politechnika Białostocka, która wraz z partnerami przygotuje konkretne rozwiązania dla tzw. inteligentnych wsi.
Podlaskie wchodzi w nowy etap planowania rozwoju terenów wiejskich. Podpisana umowa z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju otwiera drogę do realizacji projektu RURALSTRAT, którego budżet wynosi dokładnie 7 955 386,25 zł. To przedsięwzięcie ma ambicję wyjść poza poziom koncepcji i zaproponować realne narzędzia, które będzie można wdrożyć zarówno regionalnie, jak i w skali całego kraju.
Za projekt odpowiada szerokie konsorcjum. Liderem jest województwo podlaskie, natomiast za stronę merytoryczną odpowiada Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W gronie partnerów naukowych znalazły się Politechnika Białostocka oraz Sieć Badawcza Łukasiewicz – ITECH Instytut Innowacji i Technologii. Taki układ ma zapewnić nie tylko zaplecze eksperckie, ale przede wszystkim praktyczne zastosowanie wypracowanych rozwiązań.
Konkret zamiast ogólnych haseł
Projekt skupia się na rozwinięciu idei tzw. smart villages, czyli inteligentnych wsi. Choć pojęcie to od kilku lat pojawia się w dokumentach strategicznych, wciąż brakuje jego przełożenia na konkretne działania. RURALSTRAT ma wypełnić tę lukę, tworząc katalog rozwiązań możliwych do zastosowania przez administrację publiczną i lokalne społeczności.
W centrum zainteresowania znalazły się najważniejsze problemy obszarów wiejskich: odpływ mieszkańców, starzenie się społeczeństwa, ograniczony dostęp do usług publicznych, w tym opieki zdrowotnej i transportu, a także niższe kompetencje cyfrowe. To właśnie te wyzwania mają zostać przepracowane w ramach projektu – nie na poziomie diagnozy, lecz gotowych narzędzi.
Jak podkreślają przedstawiciele uczelni, chodzi o stworzenie zestawu rozwiązań społecznych, technologicznych, zarządczych i środowiskowych, które pozwolą decydentom skuteczniej reagować na zmieniające się realia. Efektem ma być praktyczny przewodnik pokazujący, co rzeczywiście można dziś uznać za „inteligentne” w kontekście rozwoju wsi.
Silne zaplecze naukowe i współpraca instytucji
Politechnika Białostocka odgrywa w projekcie istotną rolę, angażując ekspertów z różnych wydziałów. To podejście ma przełamać tradycyjne podziały między dziedzinami nauki i umożliwić kompleksowe spojrzenie na problemy wsi. Badacze pracujący nad projektem mają przygotować rozwiązania, które będą jednocześnie innowacyjne i możliwe do wdrożenia.
Znaczenie projektu podkreśla również udział przedstawicieli rządu i instytucji centralnych. W uroczystości podpisania umowy uczestniczyli m.in. minister nauki i szkolnictwa wyższego oraz kierownictwo Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. To sygnał, że inicjatywa z Podlasia ma znaczenie wykraczające poza region.
Trzy lata pracy nad modelem dla całej Polski
Projekt RURALSTRAT będzie realizowany przez trzy lata w ramach programu GOSPOSTRATEG, który koncentruje się na wspieraniu społeczno-gospodarczego rozwoju kraju. Już na starcie powołano Komitet Sterujący, który ma nadzorować przebieg prac i koordynować działania partnerów.
Ambicją projektu jest nie tylko poprawa sytuacji w województwie podlaskim, ale także stworzenie rozwiązań możliwych do wykorzystania w innych regionach Polski. Jeśli założenia zostaną zrealizowane, Podlasie może stać się jednym z głównych ośrodków wyznaczających kierunki rozwoju nowoczesnych obszarów wiejskich.
Red. PP
