Jak dbać o higienę jamy ustnej dziecka?

Cute little girl brushing her teeth

Wprowadzenie zdrowych nawyków i dbanie o higienę jamy ustnej dziecka powinno zacząć się już w okresie niemowlęcym. Próchnica czy wady zgryzu u malucha są często konsekwencją niewiedzy rodziców oraz strachu przed specjalistą. Kiedy zacząć myć zęby dziecku i kiedy wybrać się z nim pierwszy raz do dentysty?

Lepiej zapobiegać niż leczyć

Od tego, w jaki sposób będziemy dbali o zęby i higienę jamy ustnej dzieci od najmłodszych lat, zależy w przyszłości stan ich zębów. Wyrzynanie zębów mlecznych trwa do ok. 2,5 roku życia dziecka. Natomiast w okolicach 6. roku rozpoczyna się proces wymiany zębów mlecznych na stałe, który trwa mniej więcej do 12. roku życia dziecka. Choć zęby mleczne i tak wypadną, to należy o nie dbać. To od nich zależy m.in. stan zdrowia kości żuchwy i całej szczęki dziecka. Przedwczesne wypadanie mleczaków może skutkować nieprawidłowym ustawieniem zębów stałych w jamie ustnej lub zahamowaniem wzrostu kości. Z tego powodu mogą również pojawić się w przyszłości wady zgryzu – z których najczęstszą jest tyłozgryz.

Należy również zwracać uwagę na każdą zmianę w obrębie jamy ustnej – jak plamki, przebarwienia czy zmiany pojawiające się na dziąsłach, które mogą prowadzić do próchnicy. Konsekwencją nieleczonej i zaawansowanej próchnicy zębów może być ich utrata. Ponadto próchnica jest chorobą zakaźną, dlatego też może ona przenieść się z mleczaków na zęby stałe. Należy również pamiętać o tym, że próchnica jest chorobą bakteryjną, a nieleczona może doprowadzić nawet do poważnych problemów kardiologicznych i laryngologicznych.

Mleczaki dotknięte próchnicą nie prezentują się zbyt estetycznie, co może być przyczyną frustracji maluchów już na wczesnym etapie dzieciństwa. Kolejną konsekwencją nieleczonej próchnicy jest ból i dyskomfort, który pojawia się m.in. przy jedzeniu, ale może występować też samoistnie. Tego typu ból charakteryzuje się dużym stopniem uciążliwości, w szczególności dla małych dzieci.

Nauka zdrowych nawyków

Wyrobienie w dziecku nawyku codziennego dbania o zęby jest jednym z podstawowych czynników zapobiegania próchnicy. Dobrą praktyką jest rozpoczęcie dbania o higienę jamy ustnej już od momentu pojawienia się w niej pierwszych ząbków. W aptekach nie brakuje specjalnych, bezpiecznych dla dzieci past i szczoteczek. Na żadnym etapie nie należy zapominać o czyszczeniu języka. Regularne kontrole u dentysty również dadzą nam pewność, że z dziąsłami i zębami dziecka nie dzieje się nic złego.

Ponadto warto pokazać dziecku, że sami dbamy o zęby i je regularnie czyścimy – maluchy mają tendencję do naśladowania rodziców, wobec tego można wykorzystać ten fakt w wyrabianiu tego zdrowego nawyku. Dobrym pomysłem jest też zadbanie o odpowiednią szczoteczkę – mowa tu nie tylko o jej wielkości i wyprofilowaniu, ale również aspekcie estetycznym. Kolorowa szczoteczka z bajki z ulubionym bohaterem malucha z całą pewnością przyciągnie jego uwagę, dzięki czemu czynność mycia zębów będzie dla niego przyjemniejsza. Istnieją szczoteczki, które np. świecą przez czas niezbędny do prawidłowego szczotkowania. Można również zaopatrzyć się w specjalne klepsydry odmierzające czas mycia lub inne akcesoria.

W jaki sposób wprowadzić dziecku zdrowe nawyki dbania o higienę jamy ustnej? Oto przepis na zdrowe ząbki malucha:

– W miarę wzrostu dziecka pamiętaj o zapraszaniu na wspólne szczotkowanie co najmniej 2 razy dziennie.

– Dostosuj pastę do zębów do wieku dziecka. Po 4. roku życia dziecka można stosować także nić dentystyczną.

– Żeby nauczyć malucha prawidłowego mycia zębów, warto na początku własnoręcznie myć zęby dziecka za pomocą jego szczoteczki. W ten sposób pokażesz mu, jak docierać do wszystkich krawędzi zębów, jak myć ząbki z przodu i z tyłu, a także jak czyścić język.

– Pamiętaj też o regularnych przeglądach stomatologicznych. Kiedy należy z dzieckiem udać się do dentysty? Wczesne odwiedzenie gabinetu pedodonty sprawi, że dla dziecka taka wizyta będzie oczywistością i przyjemnością. Pierwszą wizytę najlepiej odbyć przed ukończeniem przez dziecko półtora roku życia. Następnie dobrze jest co pół roku odbywać wizyty kontrolne.

– Nie „zarażaj” dziecka lękiem przed dentystą lub szkodliwymi stereotypami o gabinetach dentystycznych. Współczesna technologia gwarantuje skuteczne, bezpieczne i przede wszystkim bezbolesne leczenie zepsutych zębów.

Problemy z higieną jamy ustnej u dziecka – halitoza, próchnica i inne przykre zjawiska

Problemy z higieną jamy ustnej u dziecka mogą prowadzić do wielu nieprzyjemnych konsekwencji. Jedną z nich może być np. nieświeży oddech. Może on pojawić się nawet u niemowlaka czy rocznego dziecka i wynikać z chorób jamy ustnej, nawet jeśli dziecko nie ma zębów. Rodzice często zapominają lub nie wiedzą o tym, że odpowiednia higiena jamy ustnej jest konieczna od pierwszych tygodni życia.

Objawy halitozy u dzieci

Nieświeży oddech może świadczyć o halitozie, która odpowiada za aż 90 proc. przypadków nieświeżego oddechu u dzieci. Za źródło brzydkiego zapachu z ust uznaje się lotne związki m.in. siarki, które są produktami metabolizmu bakterii zasiedlających jamę ustną, a przede wszystkim grzbietową część języka. Dlatego tak ważne jest, by podczas mycia zębów nie zapominać o tym obszarze. Czasem ta drobna zmiana higieniczna daje spektakularne efekty.

Halitozę u dziecka, ze względu na przyczyny nieświeżego oddechu, dzielimy na fizjologiczną oraz patologiczną. Halitoza fizjologiczna to tak zwany poranny oddech. W tym wypadku nieświeży oddech jest konsekwencją spadku produkcji śliny w nocy, a także aktywności bakterii, która większa jest nocą niż w dzień. Podobne mechanizmy działają, gdy dziecko ma gorączkę lub przez długi czas nie je. Wówczas brzydki zapach również jest efektem zmian fizjologicznych.

Halitoza patologiczna również może mieć źródło w jamie ustnej, jednak przyczyną przykrego zapachu jest choroba. Choroby zębów, przyzębia, a także narządów wewnętrznych mogą skutkować nieświeżym oddechem u dziecka. Halitoza patologiczna może świadczyć o chorobie układu pokarmowego, np. chorobie refluksowej, chorobie układu oddechowego (zapalenie migdałków, zapalenie zatok, rozstrzenie oskrzeli) czy zaburzeniach metabolicznych (cukrzycy lub niewydolności wątroby). Gdy przyczyna halitozy nie znajduje się w obrębie jamy ustnej, najczęściej nieświeży oddech jest tylko jednym z objawów.

Objawy próchnicy u dzieci

Próchnica u dzieci szybko postępuje i po niedługim czasie przebarwienia stają się brązowe. Jeśli maluch ma zepsute, czarne zęby, to zwykle stan ten poprzedzony jest obecnością białego lub biało-żółtego nalotu. Przyczyny próchnicy to niewłaściwa higiena jamy ustnej, niewłaściwa dieta, słabe zmineralizowanie zębów, jak również czynniki genetyczne.

Wizyta u stomatologa jest niezbędna, gdy zauważymy niepokojące przebarwienia, zepsute czarne zęby, rany lub inne zmiany na dziąsłach albo gdy dziecko skarży się na ból zębów.

Od kiedy, jak i czym myć dziecku zęby?

Wielu rodziców zastanawia się, od kiedy myć dziecku zęby. Już w okresie niemowlęcym należy przemywać wacikiem, gazikiem lub specjalną szczoteczką dziąsła i pierwsze ząbki malucha. To bardzo ważny rytuał sprzyjający przyzwyczajeniu do regularnego mycia zębów. Odpowiedni masaż dziąseł przynosi również ulgę w czasie ząbkowania.

W momencie pojawienia się pierwszych zębów u dziecka około 6. miesiąca życia należy szczotkować je dwa razy dziennie. Bardzo istotne jest, aby po umyciu zębów nie karmić dziecka butelką, ponieważ doprowadzić może to do rozwoju tzw. próchnicy butelkowej.

Mycie zębów dziecku jest niezwykle ważnym elementem profilaktyki próchnicy u malucha. Nie jest prawdą bowiem, że nie dotyka ona zębów mlecznych czy że nie ma konieczności jej leczenia. Wręcz przeciwnie – leczenie zębów mlecznych jest bardzo istotne, ponieważ w innym wypadku dojść może do przedwczesnej ich utraty.

Jaką pastę i szczoteczkę wybrać dla malucha?

Obecnie na rynku jest dostępnych wiele różnego rodzaju past czy szczoteczek przeznaczonych dla dzieci w różnym wieku. Najlepiej sięgać po szczoteczki z miękkim włosiem, aby nie uszkodzić delikatnych dziąseł dziecka. Dla niemowląt polecane są specjalne miękkie szczoteczki nakładane na palec, którymi można wyczyścić z resztek pokarmu dziąsła i język malucha. W ten sposób zapobiegniemy rozwojowi bakterii podczas snu. W związku z tym należy też dbać o czystość smoczków.

Czym myć dziecku zęby? Pasta do zębów powinna zawierać odpowiednią ilość fluoru, który jest niezbędny w czasie mineralizacji szkliwa i chroni zęby przed próchnicą. Nie należy jednak podawać dziecku past stosowanych przez osoby dorosłe, ponieważ stężenie fluoru w nich jest dla malucha nieodpowiednie. Ważna jest także ilość nakładanej pasty, zaleca się bowiem, aby dzieciom wyciskać z tubki porcję wielkości ziarenka ryżu.

Komentarze