Spółdzielnia Mleczarska Mlekpol otrzymała tytuł „Przedsiębiorstwo Zielonych Rozwiązań” w XIX Rankingu Spółdzielni Mleczarskich. O przyznaniu nagrody zdecydowała m.in. instalacja działająca w zakładzie w Grajewie, gdzie odpady z przetwórstwa mleka i osady z oczyszczalni ścieków są wykorzystywane do produkcji biogazu, a następnie energii elektrycznej i cieplnej.
Tegoroczna edycja rankingu Polskiej Izby Mleka objęła dane około 60 spółdzielni mleczarskich. Mlekpol został wyróżniony nie za samą działalność produkcyjną, lecz za konkretne rozwiązanie technologiczne wdrożone w jednym ze swoich zakładów.
W Grajewie działa układ kogeneracyjny o mocy 1,2 MW połączony z biogazownią. Instalacja wykorzystuje materiały, które powstają przy funkcjonowaniu zakładowej oczyszczalni ścieków oraz w procesie przetwarzania mleka. Zamiast traktować je wyłącznie jako odpad, Mlekpol wykorzystuje ich potencjał energetyczny.
Sercem systemu jest fermentor o pojemności roboczej 6800 m sześc. W jego wnętrzu zachodzi fermentacja beztlenowa, w wyniku której powstaje biogaz. Ten następnie trafia do układu kogeneracyjnego, gdzie jest wykorzystywany do produkcji energii elektrycznej oraz ciepła potrzebnego w zakładzie.
Z tego, co zostaje po produkcji, powstaje energia
Technologia zastosowana w Grajewie pozwala połączyć kilka procesów w jeden obieg. Materiał powstający przy działalności zakładu nie kończy swojego cyklu wraz z opuszczeniem linii produkcyjnej, lecz może zostać ponownie wykorzystany jako surowiec do wytwarzania energii.
Ważnym elementem instalacji jest również suszarnia osadu pofermentacyjnego. Wykorzystuje ona ciepło odpadowe powstające podczas pracy silnika kogeneracyjnego. Dzięki temu do suszenia nie trzeba dostarczać dodatkowego ciepła z zewnętrznego źródła.
Po wysuszeniu osad jest pakowany i może być wykorzystywany jako materiał poprawiający właściwości gleby. W efekcie rozwiązanie obejmuje nie tylko produkcję energii z pozostałości po działalności zakładu, ale także dalsze zagospodarowanie produktu powstającego po procesie fermentacji.
Takie podejście wpisuje się w model gospodarki o obiegu zamkniętym. W przypadku zakładu mleczarskiego oznacza to jednoczesne ograniczenie ilości odpadów wymagających zagospodarowania i wykorzystanie części z nich jako źródła energii.
Nagroda przyznana Mlekpolowi ma również znaczenie dla dalszych inwestycji spółdzielni. Doświadczenia zdobyte przy eksploatacji instalacji w Grajewie mają zostać wykorzystane przy modernizacji oczyszczalni ścieków w innych zakładach należących do Mlekpolu.
– Doświadczenia zdobyte podczas użytkowania instalacji w Grajewie będą przez nas wykorzystane przy rozbudowie zakładowych oczyszczalni ścieków w kolejnych zakładach Mlekpolu – podkreśla Tadeusz Mroczkowski, prezes zarządu SM Mlekpol.
Planowane rozwiązania mają obejmować m.in. kolejne węzły fermentacji beztlenowej z produkcją biogazu oraz układy kogeneracyjne. Oznacza to, że rozwiązanie zastosowane w Grajewie może stać się punktem odniesienia dla kolejnych inwestycji spółdzielni.
Grajewo ważnym miejscem dla zielonej transformacji Mlekpolu
Wyróżnienie Mlekpolu pokazuje, że rozwiązania związane z ograniczaniem zużycia energii i ponownym wykorzystaniem odpadów coraz mocniej wchodzą do przemysłu mleczarskiego. W przypadku Grajewa nie chodzi wyłącznie o instalację produkującą energię, lecz o stworzenie zamkniętego ciągu technologicznego, w którym część pozostałości po działalności zakładu otrzymuje kolejne zastosowanie.
XIX Ranking Spółdzielni Mleczarskich jest jednym z najważniejszych branżowych zestawień tego typu w Polsce. Oprócz kategorii „Przedsiębiorstwo Zielonych Rozwiązań” przyznano również nagrody m.in. dla małych, średnich i dużych spółdzielni, za innowacyjne rozwiązania w produkcji i przetwórstwie mleka, badania i rozwój oraz zrównoważony rozwój sektora mleczarskiego. W kategorii dużych spółdzielni zwyciężyła Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Piątnicy.
Dla Mlekpolu nagroda jest związana konkretnie z rozwiązaniem funkcjonującym w Grajewie. Instalacja o mocy 1,2 MW pozwala przetworzyć część pozostałości powstających w zakładzie na biogaz, a następnie wykorzystać go do produkcji energii elektrycznej i cieplnej. Jednocześnie ciepło powstające przy kogeneracji znajduje zastosowanie przy suszeniu osadu.
To właśnie połączenie zagospodarowania odpadów, produkcji energii i wykorzystania ciepła odpadowego zdecydowało o przyznaniu Mlekpolowi tytułu „Przedsiębiorstwo Zielonych Rozwiązań”. Dalsze plany spółdzielni wskazują, że rozwiązania opracowane i sprawdzone w Grajewie mogą znaleźć zastosowanie również w innych jej zakładach.
Red. PP
