Nowy rok składkowy przyniósł zmiany dla przedsiębiorców w zakresie ubezpieczenia wypadkowego. Część firm nie musi już samodzielnie wyliczać składki – Zakład Ubezpieczeń Społecznych przygotował gotowe wyliczenia i udostępnił je na kontach w systemie eZUS.
ZUS przejmuje obowiązek wyliczeń dla części firm
Wraz z początkiem nowego okresu rozliczeniowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych określił wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe dla wybranej grupy płatników. Dotyczy to przedsiębiorców, którzy przez trzy kolejne lata – od 2023 do 2025 roku – przekazywali do instytucji formularz ZUS IWA, zawierający dane o zagrożeniach zawodowych i liczbie wypadków w firmie. W ich przypadku ZUS samodzielnie ustalił wysokość składki i przekazał stosowną informację drogą elektroniczną.
Zawiadomienia są dostępne na indywidualnych kontach w systemie eZUS i – co istotne – nie wymagają żadnego potwierdzenia odbioru. Oznacza to, że przedsiębiorcy powinni samodzielnie sprawdzić dokumenty i uwzględnić nowe stawki przy rozliczeniach.
Stawki zależne od ryzyka w branży
Wysokość składki wypadkowej nie jest jednolita i zależy od charakteru prowadzonej działalności. Jak wskazuje rzeczniczka Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w województwie podlaskim Katarzyna Krupicka, poziom stawek ustalany jest na podstawie ryzyka zawodowego oraz jego konsekwencji w danej branży, co oznacza, że firmy działające w sektorach bardziej niebezpiecznych ponoszą wyższe koszty.
Obecnie najwyższa stawka wynosi 3,33 procent i dotyczy m.in. działalności związanej z górnictwem. Z kolei najniższa stopa procentowa została ustalona na poziomie 0,67 procent, co obejmuje branże uznawane za najmniej ryzykowne pod względem wypadkowości.
Nie wszyscy przedsiębiorcy są zwolnieni z wyliczeń
Automatyczne ustalenie składki przez ZUS nie obejmuje wszystkich płatników. Firmy, które nie przekazywały formularza ZUS IWA przez trzy kolejne lata, muszą samodzielnie określić wysokość składki. W tym przypadku podstawą jest przeważający kod PKD działalności, który wskazuje poziom ryzyka zawodowego.
Odrębne zasady dotyczą najmniejszych podmiotów. Przedsiębiorcy zgłaszający do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż dziewięć osób, a także podmioty niewpisane do rejestru REGON, nadal opłacają składkę według stałej stawki wynoszącej 1,67 procent. Jest to połowa najwyższej obowiązującej stopy procentowej.
Co to oznacza dla firm
Nowe zasady w praktyce oznaczają uproszczenie dla części przedsiębiorców, którzy nie muszą już samodzielnie analizować danych i obliczać składki. Jednocześnie system nadal premiuje firmy działające w mniej ryzykownych branżach, gdzie poziom składek pozostaje relatywnie niski.
Dla przedsiębiorców kluczowe jest jednak regularne monitorowanie informacji udostępnianych przez ZUS oraz prawidłowe przypisanie działalności do odpowiedniej kategorii ryzyka. To właśnie od tych czynników zależy realne obciążenie kosztowe związane z ubezpieczeniem wypadkowym.
Red. PP
