To wydarzenie może stać się przełomem nie tylko dla świata nauki, ale również dla przyszłości nowoczesnego rolnictwa. Uniwersytet w Białymstoku zawarł swoją pierwszą międzynarodową umowę licencyjną, której podstawą jest odkrycie dokonane przez badaczkę z Wydziału Biologii – dr hab. Ewę Oleńską.
Chodzi o szczep bakterii o wyjątkowym potencjale w walce z chorobami grzybowymi roślin. Wyniki wieloletnich badań naukowych mogą teraz znaleźć praktyczne zastosowanie w sektorze ochrony upraw, a współpraca z belgijskimi partnerami otwiera przed białostocką uczelnią nowe możliwości komercjalizacji.
Bakterie, które mogą wspierać rolnictwo przyszłości
Umową licencyjną objęto dwa szczepy bakterii: jeden wyizolowany przez naukowców z Hasselt University w Belgii oraz drugi – odkryty w Polsce przez dr hab. Ewę Oleńską. To właśnie połączenie kompetencji obu uczelni doprowadziło do podpisania strategicznego porozumienia z firmą Globachem, która dostrzegła w odkryciu potencjał dla rozwoju biologicznych środków ochrony roślin.
Jak podkreślają przedstawiciele belgijskiej firmy, bakterie zostały wybrane ze względu na zdolność wzmacniania odporności roślin na patogeny grzybowe. Mogą one działać zarówno poprzez stymulowanie naturalnych mechanizmów obronnych roślin, jak i poprzez bezpośrednie ograniczanie rozwoju szkodliwych mikroorganizmów.
Po udanych testach w warunkach szklarniowych szczepy mają zostać poddane dalszym badaniom terenowym. To ważny krok w kierunku opracowania ekologicznej alternatywy dla chemicznych fungicydów.
Pierwsza taka licencja w historii UwB
Dla Uniwersytetu w Białymstoku podpisanie umowy z Globachem jest wydarzeniem bez precedensu – to pierwsza międzynarodowa licencja komercyjna w historii największej podlaskiej uczelni.
W procesie jej zawarcia kluczową rolę odegrał Wschodni Ośrodek Transferu Technologii UwB, który odpowiada za przenoszenie wyników badań naukowych do środowiska biznesowego.
Jak zaznacza kierowniczka WOTT, dr hab. Ada Wróblewska, umowa jest potwierdzeniem, że projekty badawcze realizowane w Białymstoku mają realną wartość rynkową i mogą odpowiadać na globalne wyzwania gospodarcze. To również dowód na rosnące znaczenie współpracy międzynarodowej w rozwoju innowacji.
Odkrycie z terenów skażonych metalami
Historia szczepu wyizolowanego przez dr hab. Ewę Oleńską sięga 2017 roku. Bakteria pochodzi z obszaru skażonego metalami ciężkimi na Wyżynie Śląsko-Krakowskiej, porośniętego naturalną roślinnością.
Badaczka początkowo prowadziła prace nad adaptacją organizmów żywych do funkcjonowania w trudnych warunkach środowiskowych. Jej zainteresowania koncentrowały się na koniczynie białej oraz mikroorganizmach żyjących w symbiozie z rośliną.
Choć pierwotne założenia badań ewolucyjnych nie zostały w pełni zrealizowane, efektem ubocznym projektu okazało się zgromadzenie unikalnej kolekcji bakterii, które z czasem stały się podstawą przełomowego odkrycia.
Współpraca z Belgami otworzyła drogę do komercjalizacji
Przełom w karierze naukowej dr hab. Oleńskiej nastąpił dzięki kontaktowi z zespołem naukowców z Hasselt University, specjalizujących się w bakteriach wspierających wzrost roślin.
Wspólne projekty badawcze, szkolenia w ramach programu Erasmus+ oraz granty międzynarodowe doprowadziły do rozwoju badań nad mikrospołecznościami bakteryjnymi i w efekcie – do identyfikacji szczepu, który dziś jest przedmiotem licencji.
Podlasie na mapie innowacji dla rolnictwa
Podpisana umowa pokazuje, że również w północno-wschodniej Polsce powstają rozwiązania o globalnym znaczeniu. Biologiczne środki ochrony roślin, oparte na naturalnych mikroorganizmach, mogą w przyszłości odegrać kluczową rolę w zrównoważonym rolnictwie i bezpieczeństwie żywnościowym.
To także sygnał, że podlaskie uczelnie coraz skuteczniej łączą naukę z biznesem, a lokalne odkrycia mają szansę trafić na międzynarodowe rynki.
Red. PP
