Na Wydziale Mechanicznym Politechniki Białostockiej powstała nowa przestrzeń dydaktyczna przygotowująca studentów do pracy w nowoczesnym przemyśle. Smart Factory Lab – Laboratorium Inteligentnych Systemów Produkcyjnych ma umożliwić przyszłym inżynierom naukę w warunkach zbliżonych do tych, które funkcjonują w nowoczesnych zakładach produkcyjnych.
Nowe laboratorium łączy rzeczywiste stanowiska technologiczne z zaawansowanym oprogramowaniem projektowym oraz rozwiązaniami cyfrowymi. Studenci będą mogli pracować m.in. z systemami sterowania, robotyką przemysłową czy kontrolą wizyjną, a jednocześnie analizować procesy produkcyjne w środowisku wirtualnym.
Nauka w standardach Przemysłu 4.0 i 5.0
Jednym z kluczowych elementów laboratorium jest linia produkcyjna, która odwzorowuje rozwiązania spotykane w nowoczesnych fabrykach. Zastosowano w niej m.in. sterowniki przemysłowe, system transportu elementów, magazyny składowania oraz roboty przemysłowe.
Jak podkreśla rektor Politechniki Białostockiej dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk, uczelnia stawia na rozwijanie kompetencji praktycznych i tworzenie miejsc, w których studenci mogą łączyć wiedzę teoretyczną z realnymi procesami technologicznymi.
– Jest mi niezmiernie miło, że tak wiele osób bierze udział w otwarciu kolejnego niezwykłego miejsca na Wydziale Mechanicznym Politechniki Białostockiej – mówi dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk, prof. PB, rektor Politechniki Białostockiej. – Kolejnego miejsca, w którym wiedza spotyka się z praktyką i robi to w sposób, który jest najbardziej efektywny, najbardziej nowoczesny. Miejsca, które ma sprzyjać kreatywności, otwartości na nowe, innowacyjności i przede wszystkim takiemu otwieraniu głów młodych osób, w którym będą się rozwijać.
Nowa pracownia ma być także przestrzenią współpracy z przemysłem oraz szkołami ponadpodstawowymi. W inauguracji laboratorium uczestniczyli m.in. uczniowie klasy mechatronicznej z Zespołu Szkół Mechanicznych w Białymstoku oraz studenci kierunków technicznych.
Cyfrowy bliźniak – wirtualna kopia fabryki
Najbardziej zaawansowanym rozwiązaniem zastosowanym w laboratorium jest technologia cyfrowego bliźniaka (Digital Twin). To wirtualna kopia rzeczywistej linii produkcyjnej, która pozwala analizować jej działanie i symulować różne scenariusze pracy.
– Wyobraźmy sobie dwa światy: rzeczywisty i cyfrowy – tłumaczy prof. dr hab. inż. Michał Kuciej, dziekan Wydziału Mechanicznego Politechniki Białostockiej. – Ta linia produkcyjna złożona ze sterowników, taśmociągów, magazynów czy robotów ma swój odpowiednik cyfrowy działający w czasie rzeczywistym. Dzięki temu studenci mogą testować procesy produkcyjne, projektować rozwiązania czy analizować sytuacje awaryjne.
Z kolei mgr inż. Michał Falkowski z Katedry Układów Dynamicznych zwraca uwagę, że cyfrowy bliźniak pozwala rozpocząć pracę nad oprogramowaniem linii produkcyjnej jeszcze zanim powstanie ona w rzeczywistości.
– Cyfrowy bliźniak jest wirtualną kopią rzeczywistej linii produkcyjnej i dzięki dwukierunkowej wymianie danych pomiędzy czujnikami a cyfrową linią produkcyjną jesteśmy w stanie w czasie rzeczywistym monitorować rzeczywisty stan linii produkcyjnej – wyjaśnia Michał Falkowski.
Dzięki temu studenci mogą równolegle pracować nad programami sterującymi i testować je w środowisku wirtualnym, a następnie przenosić gotowe rozwiązania na rzeczywistą linię produkcyjną.
Kompetencje poszukiwane w przemyśle
Nowe laboratorium ma być ważnym elementem programu kształcenia na kierunku mechatronika. Od roku akademickiego 2026/2027 zajęcia w Smart Factory Lab będą obowiązkowe dla studentów tego kierunku.
Uczelnia planuje także przygotowywać studentów do zdobywania międzynarodowych certyfikatów Siemens Mechatronic Systems Certification Program, które są uznawane w wielu branżach przemysłowych na świecie.
Dzięki pracy z cyfrowymi modelami i rzeczywistą linią produkcyjną studenci będą uczyć się m.in. projektowania procesów technologicznych, programowania sterowników przemysłowych, symulowania awarii oraz zarządzania ich usuwaniem.
Nowa infrastruktura ma zwiększyć praktyczny wymiar kształcenia i jeszcze lepiej przygotować absolwentów do pracy w firmach wykorzystujących rozwiązania Przemysłu 4.0 i 5.0.
Red. PP
