Przeszło 103,7 mln zł brutto wart jest kontrakt, który Unibep podpisał na budowę wielkoskalowej farmy kolektorów słonecznych ze zintegrowanym magazynem ciepła dla OPEC Grudziądz. Instalacja ma ograniczyć wykorzystanie paliw kopalnych w Elektrociepłowni Łąkowa i zwiększyć udział odnawialnych źródeł energii w miejskim systemie ciepłowniczym. Dla Unibepu z siedzibą w Bielsku Podlaskim to kolejne wejście w segment inwestycji związanych z transformacją energetyczną.
Nie jest to kolejna farma fotowoltaiczna produkująca energię elektryczną. W Grudziądzu powstanie instalacja, której zadaniem będzie pozyskiwanie energii cieplnej bezpośrednio z promieniowania słonecznego. To ważne rozróżnienie, ponieważ efekt inwestycji ma trafić do systemu ciepłowniczego miasta, a nie do sieci elektroenergetycznej.
Unibep zaprojektuje i wybuduje dla OPEC Grudziądz pole kolektorów słonecznych wraz z całym zapleczem technicznym oraz magazynem gorącej wody. Wartość podpisanej umowy wynosi około 103,7 mln zł brutto, czyli około 84,3 mln zł netto. Zakończenie inwestycji zaplanowano na IV kwartał 2027 roku.
Ponad 56 tys. metrów kwadratowych instalacji
Skala przedsięwzięcia jest znacząca. Pole kolektorów zajmie około 56 470 mkw., a jego nominalna moc ma wynieść co najmniej 13,46 MW. Instalacja będzie mogła pracować przez cały rok, choć największą efektywność ma osiągać w miesiącach letnich, gdy dostęp do promieniowania słonecznego jest największy.
Nie chodzi jednak wyłącznie o maksymalizację produkcji ciepła w słoneczne dni. Kluczowym elementem projektu będzie możliwość magazynowania energii cieplnej, dzięki której ciepło wyprodukowane wtedy, gdy zapotrzebowanie jest mniejsze, będzie można wykorzystać później.
W ramach inwestycji powstanie akumulator ciepła o użytkowej pojemności co najmniej 10 tys. m sześc. Zbiornik będzie przechowywał gorącą wodę, a jego zadaniem będzie między innymi zwiększenie wykorzystania energii pozyskiwanej z kolektorów oraz dostosowanie pracy źródeł ciepła do zmieniającego się zapotrzebowania odbiorców.
To właśnie połączenie kolektorów z magazynem jest jednym z najważniejszych elementów całego przedsięwzięcia. Produkcja energii ze słońca jest zależna od warunków pogodowych, natomiast zapotrzebowanie mieszkańców na ciepło zmienia się według zupełnie innych zasad. Magazyn ma więc pozwolić lepiej wykorzystać energię wytworzoną wcześniej i ograniczyć problem niedopasowania między momentem produkcji a momentem jej wykorzystania.
System ma również zwiększyć możliwości pokrywania krótkotrwałych, wysokich potrzeb miejskiej sieci ciepłowniczej. W praktyce akumulator ma działać jako bufor pomiędzy źródłem energii a odbiorcami, zwiększając elastyczność całego układu.
Unibep rozszerza działalność o energetykę
Dla Unibepu kontrakt w Grudziądzu jest ważny nie tylko ze względu na jego wartość. Firma z Bielska Podlaskiego rozwija działalność w kilku segmentach budownictwa, a energetyka jest jednym z kierunków, w których może wykorzystywać własne zaplecze wykonawcze przy realizacji inwestycji związanych z transformacją sektora.
– Z dużym zaangażowaniem przystępujemy do realizacji inwestycji wykorzystującej potencjał odnawialnych źródeł energii. Farmy kolektorów słonecznych to rozwiązanie wciąż innowacyjne na polskim rynku, które ma przed sobą duże perspektywy rozwoju i wpisuje się w kierunki transformacji polskiego ciepłownictwa określone w Krajowym Planie w dziedzinie Energii i Klimatu. Projekt w Grudziądzu jest dla nas ważną okazją do wykorzystania doświadczenia i kompetencji zespołu przy realizacji inwestycji wspierających transformację sektora ciepłowniczego – mówi Ewelina Karp-Kręglicka, członkini zarządu, dyrektorka techniczna i rozwoju Unibepu.
Dla przedsiębiorstwa z Podlaskiego istotny jest więc nie tylko udział w pojedynczym przedsięwzięciu, ale możliwość budowania kompetencji w obszarze, który wraz z transformacją energetyczną będzie wymagał kolejnych inwestycji. Modernizacja ciepłownictwa oznacza bowiem zapotrzebowanie na nowe źródła energii, magazyny, automatykę i rozwiązania pozwalające integrować różne technologie.
Miejska spółka chce zwiększyć udział OZE
Inwestorem jest OPEC Grudziądz, spółka należąca do gminy miasta Grudziądza. Budowa farmy kolektorów i magazynu ciepła została wpisana w szerszy plan zmiany sposobu funkcjonowania lokalnego systemu ciepłowniczego.
Spółka już wcześniej wykorzystywała biomasę agro, a teraz chce zwiększyć znaczenie energii słonecznej i magazynowania ciepła. Jej założeniem jest osiągnięcie 60-procentowego udziału odnawialnych źródeł energii do 2030 roku.
– OPEC Grudziądz mocno przyspiesza transformację energetyczną. Od ponad 20 lat z powodzeniem wykorzystujemy biomasę agro, a teraz wzmacniamy nasz system o energię słoneczną i magazynowanie ciepła. Naszym celem jest osiągnięcie 60 proc. udziału OZE do 2030 roku – mówi Marek Dec, prezes zarządu OPEC Grudziądz.
W tym modelu farma kolektorów nie będzie funkcjonowała jako oddzielny projekt oderwany od miejskiego systemu. Ma stać się jednym z elementów źródła ciepła, którego zadaniem będzie ograniczanie spalania paliw kopalnych oraz zwiększanie udziału energii odnawialnej.
Słońce pracuje latem, magazyn ma przechować efekt
Największa wydajność instalacji przypadnie na okres letni, gdy ilość dostępnego promieniowania słonecznego jest najwyższa. W tym samym czasie zapotrzebowanie na ciepło w mieście jest zdecydowanie niższe niż zimą. Stąd znaczenie magazynu o pojemności co najmniej 10 tys. m sześc.
Zgromadzone w nim ciepło będzie można wykorzystać później, zamiast ograniczać produkcję tylko dlatego, że w danym momencie system nie potrzebuje całej dostępnej energii. Magazyn może również pomóc w pracy całego układu w sytuacji nagłych zmian zapotrzebowania.
To rozwiązanie pozwala potraktować energię słoneczną nie jako uzupełnienie działające wyłącznie w określonych godzinach, ale jako element systemu, którego wykorzystanie można rozłożyć w czasie. Dla przedsiębiorstw ciepłowniczych ma to duże znaczenie, ponieważ przejście na OZE wymaga nie tylko budowy nowych źródeł energii, ale też znalezienia sposobów na ich integrację z istniejącą infrastrukturą.
Inwestycja w Grudziądzu obejmuje zatem znacznie więcej niż samo ustawienie kolektorów. Unibep ma wykonać również akumulator ciepła oraz dodatkowe instalacje i systemy niezbędne do prawidłowego działania, odbioru i utrzymania całego rozwiązania. Projekt jest realizowany w formule obejmującej zarówno przygotowanie dokumentacji, jak i wykonanie robót.
Dla rynku budowlanego jest to również sygnał, że transformacja energetyczna zaczyna tworzyć zapotrzebowanie na kompetencje wykraczające poza klasyczne budownictwo. Firmy wykonawcze muszą coraz częściej łączyć doświadczenie infrastrukturalne z rozwiązaniami z obszaru energetyki i technologii środowiskowych.
Unibep, którego centrala mieści się w Bielsku Podlaskim, chce wykorzystać ten kierunek rozwoju. Kontrakt w Grudziądzu jest konkretnym przykładem projektu, w którym doświadczenie dużej firmy budowlanej zostaje połączone z potrzebą przebudowy lokalnego systemu ciepłowniczego.
Jeżeli inwestycja zostanie zrealizowana zgodnie z harmonogramem, pod koniec 2027 roku Grudziądz otrzyma nowy element systemu wytwarzania ciepła: wielkoskalową instalację słoneczną współpracującą z dużym magazynem gorącej wody. Dla OPEC będzie to kolejny etap ograniczania zależności od paliw kopalnych. Dla Unibepu – ważny kontrakt w rozwijającym się segmencie rynku, który w kolejnych latach może przynieść podobne przedsięwzięcia także w innych polskich miastach.
Red. PP
